Kürtler ısrarla ayrı bir devlet kurmak istemediklerini söyleseler de, Türklerin büyük çoğunluğunu bu konuda ikna edemiyorlar. Ama hem Türkler, hem de Kürtlerin önemli bir bölümü PKK’nın ve Öcalan’ın Kürtleri temsil etmediği konusunda hemfikir; ortak payda ise ‘T.C. vatandaşlığı’. Hemfikir olunan bir başka konu daha var: ‘Kürt Açılımı’ gerekli. Bu da anlaşılır bir şey, çünkü annesi Türk, babası Kürt Hülya Avşar’ın “Ben melezim” sözlerini hatırlatacak şekilde, her üç Türk’ten birinin Kürt, her üç Kürt’ten ikisinin Türk akrabası var. İşte, SETA’ın 601 köy ve mahallede yaptırdığı dev anketin sonuçları.
Kürtler ısrarla ayrı bir devlet kurmakistemediklerini söyleseler de, Türklerin büyük çoğunluğunu bu konuda ikna edemiyorlar.
Ama hem Türkler, hem de Kürtlerin önemli bir bölümü PKK’nın ve Öcalan’ınKürtleri temsil etmediği konusunda hemfikir; ortak payda ise ‘T.C.vatandaşlığı’. Hemfikir olunan bir başka konu daha var: ‘Kürt Açılımı’ gerekli.Bu da anlaşılır bir şey, çünkü annesi Türk, babası Kürt Hülya Avşar’ın “Benmelezim” sözlerini hatırlatacak şekilde, her üç Türk’ten birinin Kürt, her üçKürt’ten ikisinin Türk akrabası var. İşte, SEAK’ın 601 köy ve mahalledeyaptırdığı dev anketin sonuçları.
SETA (Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları) Vakfı tarafından Pollmark’ayaptırılan “Türkiye’de Kürt Sorunu Algısı” araştırmasına göre, gerek Türk,gerekse Kürt kamuoyu ‘Kürt Açılımı’nı destekliyor. Öyle ki, ‘açılım’a verilendestek, çoğu kez siyasi partilere verilen desteğin hayli üzerinde. CHP veMHP’nin tavrı ise onaylanmıyor. Ancak iki kesim de temel tartışma konularındabirbirine yabancı. Söz gelişi, Kürtler ayrı bir devlet istemediklerinisöylerken, Türkler, ‘Hayır istiyorsunuz’ diye ısrar ediyor. İşin en çarpıcıtarafı ise şu olsa gerek: Her üç Türk’ten birinin Kürt, her üç Kürt’tenikisinin Türk akrabası var.
İşte sorulan sorular
Türkiye genelinde 601 köy ve mahallede, 2.497 noktada, toplam 10.577 kişi ilegörüşülerek yapılan araştırmada insanlara şu beş temel konu etrafındaşekillenen sorular yöneltilmiş:
* Size göre, bugün Türkiye’nin en önemli sorunu nedir?
* Sizce, Türkiye’deki Türk, Kürt, Laz, Çerkez gibi farklı kökenden gelenleribir arada tutan en önemli bağ nedir?
* Sizce, Kürt sorununun en önemli kaynağı nedir?
* Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak sizin için ne kadar önemlidir?
* Size göre, Kürtlerle Türklerin ortak dini inançlara sahip olması bu ikiunsurun bir arada yaşamasında ne kadar etkili?
Ve işte verilen yanıtlar
Verilen cevaplara gelince, grafiklerde de göreceğiniz gibi, ilk soruda işsizlikve ekonominin hemen arkasından Kürt sorunu ilk sıraya yerleşiyor. ”Kürt sorunuTürkiye’nin önemli bir sorunu mudur” diye sorulduğunda ise buna evet diyenlerinoranı yüzde 55.3’ü buluyor. Muhtelif etnik kökene sahip insanları bir aradatutan unsurlar arasında ise din, ortak tarih ve coğrafya ile kardeşlik duygusuön plana çıkıyor. Üçüncü soruya verilen cevapta, “Kürt sorunun en önemlikaynağı sosyo ekonomiktir” görüşü ağırlık kazanırken ‘Dış güçler ve PKK’diyenlerin dışında, ‘devlet politikaları’na işaret edenler de azımsanmayacakbir orana sahip.
Ne var ki, Kürtlere kültürel hakların tanınmasına ilişkin sorulara verilencevaplar hayli düşündürücü. Çünkü, “Kürtlere daha fazla kültürel hak tanınmasıTürkiye’nin birliğini bozar mı” sorusuna ‘evet’ diyenler yüzde 42.5 gibi yüksekbir orana ulaşıyor.
Vatandaşlık ortak payda
“Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak sizin için ne kadar önemli” sorusununcevabı ilginç bir algıyı da getiriyor gündeme. 25 yılda olup biten her şeyerağmen, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı en önemli birleştirici unsur olaraköne çıkıyor. Yüzde 86 gibi çarpıcı bir oran var karşımızda. Türkiye Cumhuriyetivatandaşlığı algısına Türk ve Kürt olarak baktığımızda da rakamlarçarpıcılığından bir şey kaybetmiyor: Türkler’de oran yüzde 90, Kürtler de iseyüzde 62.
Ortak dini inanç etrafında şekillenen son soruya verilen cevaplar ve bucevapların her iki kesime dağılımı da hayli ilginç. Kürtlerle Türklerin ortakdini inançlara sahip olması yüzde 56 oranında çok etkili bulunuyor. ‘Birazetkili’ diyenleri de hesaba katarsak, oran yüzde 87’ye çıkıyor. Oranın Kürtlereve Türklere dağılımı da aynı şekilde yüksek. Kürtlerin yüzde 60’ı, Türklerinise yüzde 56’sı din unsurunu çok etkili görüyor.
Ayrı devlet konusunda Kürtler, Türkleri ikna edemiyor
SETA araştırmasından çıkan sonuçların satırbaşları şöyle sıralanabilir:
* Kürt Açılımı veya Demokratik Açılım gündeme geldikten sonra CHP ve MHP’nintakındığı tutum, tabanları tarafından aynı ölçüde benimsenmiş değil. Deneklerinbüyük çoğunluğu açılımın ‘bölücülük’ olarak nitelenmesine karşı çıkıyor.Kamuoyunun yüzde 64’ü CHP’nin Kürt açılımına yaklaşımını ‘olumsuz’, yüzde 16’sıise olumlu buluyor. MHP’nin hükümetin açılım politikasına ilişkin tutumunuolumsuz bulanların oranı da yüzde 62, olumlu görenlerin yüzde 16’da kalıyor.DTP’nin tavrını destekleyin oranı ise yüzde 35 gibi küçümsenmeyecek bir rakamaulaşıyor.
* ‘Kürtler ayrı bir devlet kurmak istiyor mu’ sorusuna verilen cevapta farklıkesimlerin aslında birbirini ne kadar yanlış algıladığını görmek mümkün.Kürtlerin ezici bir çoğunluğu ‘ayrı bir devlet kurmak istemiyoruz’ diyordemesine ama Türkleri ikna edemiyorlar. Türkler, ‘hayır, ayrı bir devlet kurmakistiyorlar’ cevabını veriyor. Ama PKK ve Öcalan’ın Kürtleri temsil etmediğikanaati hayli güçlü.
Açılıma destek
* Kamuoyunun yüzde 48’i açılımı olumlu, yüzde 36’sı ise olumsuz buluyor.Yıllardır terör çilesi çeken Kürtlerin açılıma desteği çok daha yüksek: yüzde75.6. Partilerin takındığı tutumu benimseme açısından dağılım ise şöyle: AKPyüzde 60, CHP yüzde 33. MHP 40 oranında destek görüyor.
* Türkler ve Kürtler arasındaki akrabalıklar giderek artıyor ve artmasına dakötü gözle bakan yok esasen. Türklerin yüzde 33,8’inin yakın akrabalarıarasında bir Kürt var. Yüzde 69,9’u ise bir Kürt ile evlilik bağıyla akrabaolmaktan rahatsızlık duymayacağını söylüyor. Kürtlerin ise yüzde 67’sinin yakınakrabaları arasında bir Türk bulunuyor. Yüzde 87,1 de bir Türkle evlenmektenrahatsız olmayacağını belirtiyor.
